Monday, 3 February 2020

Teori Perlanggaran : Nota & Tips Jawapan

Terdapat 4 faktor Kadar Tindak Balas yang sering dibincangkan di peringkat SPM. 

Apabila menghuraikan Kadar Tindak Balas menggunakan Teori Perlanggaran, terdapat 5 poin penting yang perlu disertakan dalam jawapan yang membawa markah sebanyak 5 markah. 

Sentiasa ingat, jawapan Kimia tak perlu begitu panjang, tetapi perlu SPESIFIK, iaitu ada kata kunci yang tepat. 

Dalam kebanyakan kes, ramai pelajar yang tidak dapat skor 5 markah bagi soalan Teori Perlanggaran disebabkan jawapan yang umum, walaupun sudah ditulis dengan panjang. 

5 kata kunci penting bagi Teori Perlanggaran: 
- faktor kadar tindak balas 
- huraian faktor 
- frekuensi perlanggaran antara zarah (sama ada atom / molekul / ion) 
- frekuensi perlanggaran berkesan 
- kadar tindak balas 

Antara kesilapan yang biasa dilakukan oleh pelajar adalah: 
- huraian faktor yang tidak tepat 
- tidak menyatakan jenis zarah secara spesifik apabila menerangkan tentang frekuensi perlanggaran
- tiada perbandingan antara set eksperimen 

Contoh jawapan bagi 4 faktor kadar tindak balas: 

1. Faktor Saiz 

Contoh 1: Tindak balas antara Zink dan Asid Hidroklorik 


Set I : menggunakan kepingan Zink
Set II : menggunakan serbuk Zink

Huraian jawapan: 
- Saiz serbuk zink dalam Set II lebih kecil daripada kepingan zink dalam Set I 
- Jumlah luas permukaan zink yang terdedah kepada perlanggaran dalam Set II lebih besar daripada Set I
- Frekuensi perlanggaran antara ATOM Zink dan ION Hidrogen dalam Set II lebih tinggi 
- Frekuensi perlanggaran berkesan dalam Set II lebih tinggi 
- Kadar tindak balas dalam Set II lebih tinggi 

Contoh 2: Tindak balas antara Asid Hidroklorik dan marmar (kalsium karbonat) 


Set I : menggunakan ketulan marmar
Set II : menggunakan serbuk marmar

Huraian jawapan: 
- Saiz kalsium karbonat dalam Set II lebih kecil daripada Set I 
- Jumlah luas permukaan kalsium karbonat yang terdedah kepada perlanggaran dalam Set II lebih besar daripada Set I
- Frekuensi perlanggaran antara kalsium karbonat dan ION Hidrogen dalam Set II lebih tinggi 
- Frekuensi perlanggaran berkesan dalam Set II lebih tinggi 
- Kadar tindak balas dalam Set II lebih tinggi 


2. Faktor Suhu

Contoh: Tindak balas antara Natrium Tiosulfat dan Asid Sulfurik 


Set I : menggunakan suhu larutan natrium tiosulfat yang rendah
Set II : menggunakan suhu larutan natrium tiosulfat yang lebih tinggi 

Huraian jawapan: 
- Suhu larutan natrium tiosulfat dalam Set II lebih tinggi daripada Set I 
- Tenaga kinetik zarah-zarah dalam Set II lebih tinggi daripada Set I
- Frekuensi perlanggaran antara ION Tiosulfat dan ION Hidrogen dalam Set II lebih tinggi 
- Frekuensi perlanggaran berkesan dalam Set II lebih tinggi 
- Kadar tindak balas dalam Set II lebih tinggi 


3. Faktor Kepekatan 

Contoh: Tindak balas antara pita Magnesium dan asid

Set I : Pita Magneisum + Asid Hidroklorik 0.5M
Set II : Pita Magnesium + Asid Sulfurik 0.5M


Huraian jawapan:
- Asid hidroklorik merupakan asid monobes, manakala asid sulfurik merupakan asid dwibes.
- Kepekatan ION Hidrogen dalam larutan asid sulfurik adalah 2 kali ganda daripada asid hidroklorik.
- Bilangan ion Hidrogen per unit isipadu asid dalam Set II adalah 2 kali ganda daripada Set I
- Frekuensi perlanggaran antara ION Hidrogen dan ATOM Magnesium dalam Set II lebih tinggi.
- Frekuensi perlanggaran berkesan dalam Set II lebih tinggi.
- Kadar tindak balas dalam Set II lebih tinggi.


4. Faktor Mangkin 

Contoh : Penguraian Hidrogen Peroksida menggunakan mangkin Mangan(IV) oksida


Huraian jawapan: 
- Kehadiran mangkin, mangan(IV) oksida menyediakan lintasan alternatif dengan tenaga pengaktifan yang lebih rendah // kehadiran mangkin merendahkan tenaga pengaktifan.
- Lebih banyak zarah-zarah yang dapat mengatasi tenaga pengaktifan dan bertindak balas.
- Frekuensi perlanggaran berkesan lebih tinggi.
- Kadar tindak balas lebih tinggi

*bagi tindak balas penguraian hidrogen peroksida menggunakan mangkin, tiada poin untuk frekuensi perlanggaran antara zarah.


Diharapkan agar beberapa contoh yang diberikan ini dapat memberi manfaat kepada para pelajar untuk lebih mahir dalam menghuraikan Kadar Tindak Balas dengan menggunakan Teori Perlanggaran.

Friday, 10 January 2020

Woww!!! Menariknya Aktiviti Resapan

Resapan merupakan proses pemindahan jirim @ zarah-zarah daripada suatu medium ke medium yang lain, dari kawasan berkepekatan tinggi ke kawasan berkepekatan rendah. 


Proses resapan boleh berlaku melalui 3 medium, iaitu pepejal, cecair dan gas. 

1. Resapan melalui pepejal

Biasanya kalau ikut buku, eksperimen resapan melalui pepejal menggunakan pepejal Kalium Manganat(VII) ataupun pepejal Kuprum(II) Sulfat.

Yang ni kami guna pepejal kalium manganat(VII). Ini hasil selepas beberapa jam. 
Memang lambat resapan melalui pepejal ni. 


2. Resapan melalui cecair. 

Untuk aktiviti ni, kami gunakan kertas tisu bagi menunjukkan proses pemindahan cecair daripada suatu bikar ke bikar yang lain.

Bikar kat tengah tu asalnya kosong. Selepas beberapa ketika, bikar itu berisi cecair yang telah berpindah daripada bikar di kiri dan kanan melalui proses resapan. 




3. Menghasilkan warna pada kobis & bunga. 

Hanya perlu rendamkan bahagian bawah kobis ataupun batang bunga dalam bikar yang berisi air berwarna. Kami guna pewarna makanan tu je. Tapi kalau nak guna bahan kimia yang berwarna pun boleh. Misalnya kalium manganat(VII) untuk efek warna ungu, kuprum(II) sulfat (biru), kalium dikromat(VI) (jingga) dan sebagainya. 

Kalau nak buat untuk kobis, paling bagus guna kobis cina yang panjang ni. 
Boleh nampak jelas kenaikan warna pada kelopak kobis. 

Ini pula persediaan untuk proses resapan pada bunga. 
Gunakan bunga yang berwarna putih ye. 
Rendam batang bunga dalam silinder penyukat atau 
apa-apa bekas silinder supaya bunga tu stabil. 
Jangan korang pegi guna buret sudahlahhhh..... 
Kalau nak guna bikar pun suka hati koranglah, tapi kalau esoknya 
bunga tu 'bongkok' nasiblah. 
Rasa nak bunga mahal, belilah ros putih. 
Ini kami beli kat makcik jual bunga tepi jalan je. 
Tak sampai 5 ringgit untuk seikat (ada lah dalam 20 kuntum). Jimat. 

Inilah hasilnya

3 warna RMC: hijau, kuning, merah. 
Yang ni caranya potong batang kat bahagian bawah kepada 3 bahagian, 
lepas tu celuplah dalam 3 warna berbeza. 

Yang ini pula direndam dalam warna-warna yang berbeza 
melalui 1 batang yang sama. 
Mula-mula rendam dalam warna merah. 
Lepas warna merah dah naik, rendam pula dalam warna kuning. 
So, jadilah macam ni. 



Nota kaki: 
Boleh buat aktiviti ni dalam kelas atau sempena Minggu Sains. 
Selain daripada tajuk Resapan, aktiviti ini juga boleh digunakan semasa perbincangan bagi tajuk Pengangkutan Air dalam Tumbuhan Melalui Xilem. 
Nak buat untuk bunga kat rumah pun boleh  ^_^


Thursday, 9 January 2020

Koleksi Bahan Pembentangan Kimia

Berikut merupakan hasil karya pelajar-pelajar di sekolah saya yang dibentangkan semasa Program Gallery Walk Kimia. Bahan pembentangan ini merupakan bahan sokongan terhadap eksperimen yang ditunjukkan semasa program tersebut. 

Kredit: Asyraf, Zubair, Nazmy (2018)

Kredit: Imran & Tengku (2018)

*dihasilkan daripada batu-batu kecil yang disembur pewarna
Kredit: Adlan Arif & Faridz (2018)

*background tu dilukis sendiri menggunakan marker warna silver
Kredit: Ameen Iskandar & Khidir (2018)

Kredit: Ameen Iskandar & Khidir (2018)

Kredit: Danish Aidil & Syahmi (2018)
 
Kredit: Muhammad Hafeez & Amirul (2018)

Kredit: Khairul Aqil & Qusyairi Adha (2018)

Kredit: Farashah Farizal & Hafizur-Rahman (2018)

Kredit: Naseem & Daniel Yusaini (2018)

Kredit: Suhaimi & Atal Arif (2018)

Kredit: Ng Qin Shen & Isaac (2018)

Kredit: Haikal Amri & Faiz (2018)

Kredit: Eishwar & Suria (2019)

Kredit: Eishwar & Suria (2019)

Kredit: Nasywan & Azriel (2019)

Kredit: Syaimidi Efizy & Hafizuddin (2019)

Kredit: Syafiq & Azha (2019)

Kredit: Ammar Damanhuri & Zulkarnain (2019)

Kredit: Aiman & Thamiliniyan (2019)


Tuesday, 7 January 2020

Aktiviti Kadar Tindak Balas Menggunakan Glowing Stick


Selain daripada menjalankan eksperimen bagi kadar tindak balas dengan menggunakan bahan-bahan kimia seperti dalam buku amali, kita juga boleh menggunakan bahan-bahan lain yang boleh didapati dengan mudah. Antaranya Panadol soluble, glowing stick, uncang teh dan sebagainya.


Untuk aktiviti kali ini, kami menggunakan glowing stick bagi menguji faktor suhu terhadap kadar kecerahan glowing stick. Boleh beli glowing stick ni daripada kedai Mr. DIY.


Aktiviti ini boleh dijadikan sebagai set induksi, ataupun sebagai aktiviti aplikasi bagi tajuk kadar tindak balas.

Tajuk : Kadar tindak balas
Faktor : Suhu

Bahan-bahan yang diperlukan:
1. Dua buah bikar 500ml
2. Air
3. Glowing stick
4. Tungku kaki tiga
5. Penunu Bunsen
6. Ais

Prosedur:
1. Isikan kedua-dua bikar dengan air sehingga 2/3 penuh.
2. Labelkan sebagai bikar A dan bikar B.
3. Panaskan air dalam bikar A (tak perlu mendidih pun tak apa).
4. Masukkan ais dalam bikar B.
5. Rendamkan glowing stick dalam bikar A dan bikar B masing-masing.
6. Bandingkan kecerahan glowing stick dalam kedua-dua bikar.

Pemerhatian:

*masa ni ais dah cair, kami guna air biasa saja*


Glowing stick dalam bikar A lebih cerah daripada bikar B.
Lebih tinggi suhu air, lebih tinggi kadar kecerahan glowing stick.

Kesimpulan:
Semakin tinggi suhu, semakin tinggi kadar tindak balas.


Catatan:
Boleh juga jalankan aktiviti ini menggunakan air dengan pelbagai suhu yang berbeza. Jadi, boleh bandingkan peningkatan kadar kecerahan glowing stick daripada suhu yang paling rendah kepada suhu yang paling tinggi.

Teori Perlanggaran bagi Faktor Suhu:
- Lebih tinggi suhu, bahan-bahan tindak balas mempunyai tenaga kinetik yang lebih tinggi @ zarah-zarah bahan tindak balas bergerak dengan lebih laju
- Frekuensi perlanggaran antara zarah-zarah bahan tindak balas lebih tinggi
- Frekuensi perlanggaran berkesan antara zarah-zarah bahan tindak balas lebih tinggi.
- Jadi, kadar tindak balas lebih tinggi.

*perlu diingat, dalam jawapan peperiksaan, zarah-zarah bahan yang bertindak balas perlulah dinyatakan secara spesifik, termasuk jenis zarahnya sama ada atom, molekul ataupun ion.

**Untuk aktiviti kadar tindak balas menggunakan Panadol soluble (faktor saiz), sila klik DI SINI.

Saturday, 12 October 2019

Tips Study Kimia Last Minute

SPM is just around the corner!
Ada yang sudah buat ulangkaji semua tajuk & sudah buat banyak latih tubi? Tahniah diucapkan!
Ada yang baru bermula? Jangan risau. Anda masih ada masa.
Apa yang boleh dilakukan dalam tempoh masa yang singkat ini?


1. Mulakan dengan Kertas 1
Soalan Kertas 1 adalah asas dalam subjek Kimia. Jadi, jika tak tahu mahu bermula dari mana, mulakan dengan melihat soalan Kertas 1, terutama 30 soalan pertama. Yang mana soalan yang tidak dapat anda jawab, itulah tajuk yang perlu diulangkaji.

2. Belajar dengan jawapan.
Rasa macam banyaknya tajuk yang perlu diulangkaji? Banyaknya tajuk dalam Kimia. Tak sempat baca semua atau buat latih tubi? Belajarlah dengan melihat jawapan bagi setiap soalan, terutamanya bagi Kertas 1 dan soalan struktur Kertas 2.

3. Nota ringkas @ nota kaki
Kimia memang banyak benda nak kena baca. Tengok buku rujukan, bukan main tebal. Tapi kena ingat, anda tak boleh baca buku Kimia macam baca novel. Kalau tak, confirm stress & berhenti awal. Sambil baca, MESTI buat nota ringkas, atau terus belajar dengan buku yang ringkas & padat. Gunalah marker & highlighter yang berwarna-warni, barulah rasa seronok tengok & baca nota sendiri.

4. Belajar secara berkumpulan.
Carilah bantuan @ sokongan. Cari kawan-kawan yang boleh bantu untuk membimbing kita. Jangan belajar berseorangan, anda pasti akan stress.

5. MESTI bermula dari SEKARANG.
Jangan bertangguh lagi. Tak kira lah selewat mana anda bermula, yang penting mesti bermula.

6. Pilih beberapa tajuk yang boleh dikuasai.
Kalau risau masa tak cukup untuk ulangkaji semua tajuk, pilih beberapa tajuk yang rasa boleh dikuasai & juga tajuk2 penting yang perlu dikuasai. Antara tajuk2 asas yang penting dalam Kimia adalah:
i) struktur atom
ii) pengiraan drpd persamaan kimia (3 langkah)
iii) perubahan sifat dalam jadual berkala unsur (saiz, kereaktifan, keelektronegatifan)
iv) elektrolisis & sel kimia
v) sifat asas asid & alkali
vi) bahan kimia dalam industri & bahan kimia untuk pengguna.

7. Berhenti bermain-main & mula fokus.
Jika anda baru bermula, pecutlah bermula sekarang sehingga ke penghujung. Kurangkan main handphone / main game.
Jangan bandingkan diri kita dengan orang lain. Ada orang yang belajar sekejap saja sudah faham dan ingat semua. Ada pula pelajar yang mengambil masa, perlu ulang baca banyak kali, latih tubi banyak kali baru faham dan boleh buat. Jadi, belajarlah ikut kemampuan diri sendiri. 
Ingat...SPM cuma sekali sahaja dalam seumur hidup.

Kesimpulannya, untuk berjaya, kita mesti berusaha. Kuasai juga tips & teknik menjawab mengikut subjek masing-masing. Selain daripada itu, jangan lupa mohon restu daripada ibu bapa & guru. Berjumpalah dengan guru selagi anda masih ada peluang. Tidak kira walau siapa mahupun bagaimana guru anda, mereka sentiasa berusaha untuk membimbing anda sebaiknya. 

Semoga berjaya dalam SPM yang akan datang! 

Wednesday, 17 July 2019

Explorace Kimia: Eksperimen Sebatian Karbon

Tajuk Sebatian Karbon dalam Kimia Ting. 5 ni memang panjang. Banyak tindak balas yang perlu diketahui oleh pelajar & banyak pula eksperimen yang perlu dijalankan. 

Jadi, untuk menjimatkan masa kami pilih 8 sahaja eksperimen yang paling penting untuk dijalankan secara serentak dalam 2 waktu PdPc (2 jam) yang dijalankan melalui aktiviti Explorace. 


Aktiviti PdPc dijalankan melalui beberapa peringkat, iaitu: 

1. Set Induksi

- Guru menunjukkan video penggunaan petrol sebagai bahan api kenderaan
- Guru bertanyakan pendapat pelajar mengapakah alkana digunakan sebagai sebahagian daripada bahan api kenderaan, dan bukannya alkena.
- Seterusnya guru menunjukkan video/ visual tentang pembuatan tapai secara tradisional.
- Guru meminta pelajar menamakan proses penghasilan tapai yang ditunjukkan 


2. Perkembangan PdPc:

-    Pelajar membentuk 8 kumpulan untuk menjalankan eksperimen.
-   Setiap kumpulan diberikan 1 lembaran kerja yang mengandungi soalan yang perlu dijawab semasa menjalankan eksperimen. Setiap soalan mengandungi markah. 
-    Guru membincangkan langkah-langkah keselamatan sebelum pelajar menjalankan eksperimen.
-    Menerangkan kepada pelajar tentang perkara yang perlu dibuat semasa eksperimen dijalankan.
-    Memantau setiap kumpulan pelajar semasa menjalankan eksperimen.


Aktiviti pelajar:
- Membentuk kumpulan dan melaksanakan perbincangan untuk menyusun semua radas dan bahan bagi menjalankan eksperimen.
- Selepas pelajar siap menjalankan satu eksperimen, kumpulan tersebut bergerak ke stesen eksperimen yang lain, sehinggalah setiap kumpulan berjaya menjalankan kesemua eksperimen.
-   Setiap kumpulan perlu berada di setiap stesen eksperimen selama 10 minit sahaja.
-   Pelajar perlu menjawab lembaran kerja yang disediakan berdasarkan keputusan eksperimen.
-   Selepas 10 minit, wisel akan dibunyikan dan setiap kumpulan perlu bergerak ke stesen seterusnya. Kumpulan yang tidak bergerak ke stesen seterusnya selepas wisel dibunyikan akan ditolak markah. 

Stesen Eksperimen: 

Stesen 1:
Pembakaran alkana & alkena



Stesen 2:
Membandingkan alkana & alkena melalui tindak balas dengan air bromin & larutan kalium manganat (VII) berasid




Stesen 3:
Pendehidratan alkohol



Stesen 4:
Penapaian glukosa




Stesen 5:
Membina isomer menggunakan ball stick model 


Stesen 6:
Membina model struktur alkana dan alkena menggunakan plastisin 



Stesen 7:
Sifat kimia asid karboksilik




Stesen 8:
Pengesteran


3. Kesimpulan & Refleksi Aktiviti 

- Wakil kumpulan membentangkan keputusan daripada setiap eksperimen. 
- Guru membincangkan kesilapan-kesilapan yang dilakukan oleh pelajar semasa menjalankan eksperimen (sekiranya ada) 
- Guru membandingkan keputusan eksperimen pelajar dengan teori 
- Pelajar menulis refleksi aktiviti menggunakan “Two Stars and a Wish” 
- Pelajar merumuskan sifat2 kimia sebatian karbon melalui eksperimen2 yang dijalankan.